Wandelen over de Wilheringer Weg in het Mühlviertel
Het Mühlviertel is gelegen in het noorden van Bundesland Oberösterreich, tussen de Donau en de grens met Tsjechië. In tegenstelling met de bekendere vakantieregio's in Oostenrijk beschikt het Mühlviertel niet over hoge Alpentoppen en spectaculaire bergpassen. Toch heeft het Mühlviertel genoeg te bieden en is het voor liefhebbers van natuur en cultuur een interressante reisbestemming. Sinds 2026 loopt hier de nieuwe Wilheringer Pilgerweg, een langeafstandswandeling die het klooster van Wilhering met dat van Vyšší Brod in Zuid-Bohemen, net over de Tsjechische grens, verbindt. Vier dagen lang wandel ik een groot gedeelte van deze nieuwe route, met de hoop onderweg wat mooie foto's te kunnen maken.
Met de Nightjet naar Linz
Mijn reis begint niet in Oostenrijk, maar op station Enschede. Via Arnhem CS stap ik ’s avonds op de Nightjet richting Oostenrijk. Voor mij is het een bijzonder praktische manier om naar Oberösterreich te reizen. In plaats van een lange autorit of een groot deel van de dag onderweg te zijn, begint de reis simpelweg met een nacht in de trein. Omdat ik een mini-cabin heb geboekt, hoop ik nog een paar uur slaap te kunnen pakken en op deze manier zo uitgerust mogelijk te arriveren op Oostenrijkse grond. Na het instappen zoek ik mijn plek op, berg mijn bagage op en zie door het treinraampje het Nederlandse landschap voorbij zoeven. Duitsland volgt grotendeels in het donker.
De volgende ochtend word ik wakker in Oostenrijk en neem ik een simpel ontbijtje (2 kaiserbroodjes met jam en een kop koffie) in ontvangst. Niet veel later stap ik uit op Linz Hauptbahnhof. Vanuit Linz reis ik met de bus verder naar Wilhering. Daar, aan de oever van de Donau, begint mijn wandeling.
De Wilheringer Weg
De Wilheringer Pilgerweg is sinds 2026 officieel geopend en loopt over ongeveer 132 kilometer door Oberösterreich en een klein gedeelte van Tsjechië. De route begint en eindigt bij Stift Wilhering aan de Donau en maakt noordwaarts een grote lus door het Mühlviertel. Het noordelijkste punt ligt bij het cisterciënzerklooster van Vyšší Brod, net over de Tsjechische grens.
Die verbinding is niet toevallig. Het klooster van Vyšší Brod wordt in de dertiende eeuw gesticht en krijgt zijn eerste monniken vanuit Wilhering. Eeuwen later zijn beide kloosters opnieuw letterlijk met elkaar verbonden, ditmaal door een wandelroute.
De volledige Wilheringer Weg kan in zes langere dagetappes worden afgelegd, maar is ook opgedeeld in kortere trajecten. Omdat ik slechts 4 dagen de tijd heb om de wandeling te voltooien, maak ik een gereduceerde variant van de Wilheringer Weg. De volledige, officiële route vind je op de website
Hoewel het officieel een pelgrimsroute is, hoef je wat mij betreft geen religieuze reden te hebben om hier te wandelen. Voor mij is het vooral een manier om het landschap langzaam te leren kennen. Vier dagen wandelen betekent vier dagen ontdekken. Het licht, hopelijk wat markante oude boerderijen, weelderige bossen, opmerkelijke details die vanuit een auto waarschijnlijk volledig aan me voorbij zouden gaan. Ik
Het Mühlviertel: graniet, bossen en glooiende heuvels
Het Mühlviertel begint ten noorden van de Donau en strekt zich uit tot aan het Boheemse Woud en de Tsjechische grens. Graniet speelt hier een hoofdrol en duikt overal in het landschap op: als enorme rotsblokken in bossen en weilanden, in muurtjes en oude boerderijen en soms als opvallende rotsformaties boven op de heuvels.
Het landschap is vriendelijker dan de Alpen, maar zeker niet vlak. Het bestaat uit een aaneenschakeling van heuvels, akkers, weilanden en dichte stukken bos. Regelmatig kijk ik vanaf een hoger gelegen punt kilometers ver over de omgeving. Kleine kerktorens steken boven de dorpen uit en verspreid over de hellingen liggen boerderijen tussen stroken bos.
Etappe 1 – Wilhering naar Eidenberg
Mijn eerste wandeldag begint bij Stift Wilhering. Het imposante cisterciënzerklooster ligt vrijwel direct aan de Donau en vormt een logisch startpunt voor de route. Voordat ik vertrek, neem ik eerst de tijd om het kloostercomplex te bekijken. Vooral de rijk gedecoreerde kerk vormt een groot contrast met het landschap waarin ik de komende dagen wandel.
De eerste wandelkilometers zijn nog vlak. Vanuit Wilhering loopt de route naar de Donau en volg ik de rivier stroomopwaarts. Bij Ottensheim steek ik met de kabelpont de Donau over. Aan de overzijde voert het pad weer in tegengestelde richting, naar het plaatsje Puchenau.
Via Puchenau verlaat ik de directe omgeving van Linz. De bebouwing wordt minder en het typische landelijke uiterlijk van het Mühlviertel neemt het vanaf hier over. De etappe van Wilhering naar Eidenberg is met ruim twintig kilometer direct een behoorlijke eerste wandeldag. Vooral nadat ik het Donaudal achter me laat, moet er flink worden geklommen.
Dat merk ik.
De weg voert steeds verder het heuvelland in. Bossen worden afgewisseld met open stukken waar ik voor het eerst goed zicht krijg op het landschap dat de komende dagen mijn decor vormt. Ik loop over kleine wegen en wandelpaden, langs boerderijen en weilanden.
Eidenberger’s Herberge
Als de avond valt bereik ik mijn eindbestemming van de dag, Eidenberg. Mijn eerste overnachtingsplek is Eidenberger’s Herberge, dat in het midden van het liefelijke dorpje is gesitueerd. Na een lange eerste wandeldag is vooral het simpele ritueel prettig: wandelschoenen uit, tas neerzetten en even niets meer hoeven. Eidenberg ligt hoog boven het Donaudal en voelt inmiddels een stuk verder verwijderd van Linz dan de afstand op de kaart doet vermoeden.
In de herberg is het erg gezellig. De stamtafel wordt bezet door een clubje doorgewinterde locals wat de bevestiging geeft dat ik hier aan het juiste adres ben om het echte Eidenberg te beleven. Bij het inleveren van de menukaart speel ik op safe en bestel ik de Schnitzel. Vooraf neem ik een andere Oostenrijkse klassieker; De fritatensuppe, een groetenbouillon met fijngesneden reepjes pannenkoek. Moe maar voldaan kies ik ervoor om het vanavond niet al te laat te maken en ga ik op zoek naar mijn kamer. Deze is bijzonder sfeervol ingericht en bovendien volledig nieuw. Een aangename bonus als je een goede nachtrust prima kunt gebruiken!
Etappe 2 – Bad Leonfelden naar Vyšší Brod
Etappe nummer 2 begint 's ochtends vroeg met een autoritje naar Bad Leonfelden. Wandelen in opdracht van het toerismebureau heeft zo z'n voordelen en stelt mij in gelegenheid een stuk van de wandeling over te slaan. Ik lift mee met Johanna van Mühlviertel Tourismus en drink nog een kpo koffie voordat ik mijn weg te voet weer vervolg. Vanaf Bad Leonfelden wandel ik naar het klooster van Vyšší Brod dat zich op Tsjechische bodem bevind.
Bad Leonfelden ligt al behoorlijk noordelijk in het Mühlviertel. Vanuit het centrum loop ik richting Rading en wordt het landschap steeds landelijker. Het terrein ligt hier hoger en de bossen worden dichter.
Onderweg passeer ik de Europese waterscheiding. Water dat aan de ene kant valt, vindt uiteindelijk via de Donau zijn weg richting de Zwarte Zee. Aan de andere kant begint het stroomgebied van de Moldau en uiteindelijk de Elbe en Noordzee.
Niet veel later krijgt de wandeling een historische lading. Langs de route kom ik herinneringen tegen aan het IJzeren Gordijn. Oude grensconstructies en restanten van de voormalige grenszone vormen een groot contrast met hoe eenvoudig ik hier tegenwoordig van Oostenrijk naar Tsjechië wandel.
De daadwerkelijke grensovergang is bijna onopvallend. Geen slagboom of controlepost. Enkel een bordje dat aangeeft dat ik mij op Tsjechish grondgebied begeef.
Via Studánky wandel ik verder richting Vyšší Brod. Het laatste gedeelte voert opnieuw door uitgestrekte bossen. De wandeling voert grotendeels over verkeersluwe wegen en grintpaden. Het verschil met de Oostenrijkse kant van de route is in het landschap goed te merken. Hier in Tsjechië drukt de uitgestrekte natuur nóg meer zijn stempel op het landschap. Er zijn maar weinig boerderijen of andere gebouwen te ontdekken. Voordat ik in Vyšší Brod arriveer pak ik nog even het leukste traject van de dag mee; Het pad slingert met een bochtje het bos in en vrijwel direct hoor ik het kabbelende water van een mooi riviertje mee. Er staat niet veel water in, maar genoeg om hier en daar wat watervalletjes te veroorzaken. Met het zonlicht schitterend door het bladerdak en reflecterend op het water is dit een prachtig onderwerp om te fotograferen! Ik breng hier veel tijd door en als ik denk voldoende beelden te hebben geschoten volgen de laatste meters van de etappe, en zie ik de toren van het klooster van Vyšší Brod.
Overnachten in het klooster van Vyšší Brod
Mijn overnachtingsplek maakt deze etappe extra bijzonder: ik slaap in het cisterciënzerklooster van Vyšší Brod zelf.
Het klooster wordt in de dertiende eeuw gesticht en heeft een directe historische band met Wilhering. Daarmee overnacht ik precies op de plek die het keerpunt vormt van de volledige pelgrimsroute. Vanaf hier draait de Wilheringer Weg weer zuidwaarts richting Oostenrijk.
Wanneer de meeste bezoekers zijn verdwenen, hangt er een bijzondere rust rond het complex. Na een hele dag wandelen voelt een klooster bovendien als een betekenisvolle plek om de nacht door te brengen. Geen luxe hotelkamer, maar slechts eenvoudig bed op een bescheiden slaapzaaltje.
Ook als dorpje is Vyšší Brod de moeite waard. Na mijn aankomst in het klooster wandel ik naar beneden richting de rivier en struin ik in de richting van het gezellige terras van Pension Inge. Dit blijkt een geliefde tussenstop te zijn voor fietsers en wandelaars. Het terras biedt een perfect uitzicht op de stroomversnellinkjes van de Moldau zodat je altijd iets te kijken hebt. Met het zonnetje van vandaag is het bovendien nog eens extra goed toeven. Ik bestel een groot glas Radler en een portie huisgemaakte čevapčiči, gekruide gehaktballetjes naar Balkan's recept. Een late lunch waar de pelgrim vrolijk van wordt!
Etappe 3 – Vyšší Brod naar Vorderweißenbach
De volgende ochtend vertrek ik vanuit het klooster om de etappe met het letterlijke hoogtepunt van mijn vierdaagse tocht af te leggen. Vanuit Vyšší Brod wandel ik terug naar Oostenrijk en vervolgens over de Sternstein naar Vorderweißenbach.
Vanuit Vyšší Brod klim ik eerst richting de afgelegen kapel Maria Rast am Stein, dat zich hoog en geïsoleerd op een uitzichtrijke plek begeeft. Een geldig excuus om even uit te puffen na de eerste hoogtemeters. Daarna daalt het pad door het bos en wandel ik over stille bospaden via Dürnau opnieuw richting de Oostenrijkse grens. Ook hier steek ik vrijwel ongemerkt een landsgrens over. De wandeling van vandaag speelt zich vrijwel volledig in bosachtig gebied af, wat de route weer een iets ander karakter geeft dan de voorgaande dagen.
Bij het passeren van de grensovergang, opent het landschap zich en lees ik van de routebordjes dat het hoogtepunt van de route aanstaande is. Met 1.125 meter is de Sternstein naar Oostenrijkse maatstaven natuurlijk slechts een bescheiden heuvel, maar dat toch is het een redelijk prominente puist in het golvende landschap van het Mühlviertel. Bovenop de Sternstein staat een stenen uitkijktoren; de Sternsteinwarte. Een laatste inspanning met een sinteltrap zorgt ervoor dat je vanaf de top van de toren boven het bladerdak uitkomt en een magnifiek uitzicht hebt over het Mühlviertel, het Tsjechische Zuid- Bohemen en als je geluk hebt zelfs de grillige silhoueten van de hogere Alpentoppen in de verte. Na de bossen van de afgelopen uren is het prettig om het landschap ineens weer van bovenaf te kunnen bekijken. Bovendien zie ik hier goed hoe uitgestrekt en hoe groen het gebied eigenlijk is.
Daarna volgt vooral de afdaling. Via boswegen en kleine gehuchten zak ik langzaam af richting Vorderweißenbach.
Slapen in het Pfarramt van Vorderweißenbach
Mijn derde overnachting is opnieuw bijzonder. Ditmaal geen hotel, maar het pelgrimsverblijf in het oude Pfarramt van het dorpje Vorderweißenbach.
De accommodatie is eenvoudig, maar stijlvol ingericht; Het interieur van de voormalige pastorie is uitgedost met enkele religieuze decoraties die verwijzen naar het ambtsverleden van de vroegere bewoner. Voor het eerst tijdens de wandelreis is het beginnen te regenen. Ik ben mij ervan bewust ik tot nu toe erg veel geluk heb gehad met het weer nu ik door het raam naar de natte straten van Vorderweißenbach staar. Na een dag wandelen heb ik weinig nodig: een douche, een bed, stilte en rust.
Na drie dagen wandelen ben ik bovendien helemaal gewend geraakt aan het ritme: vroeg op pad, uren lopen, fotograferen wanneer zich onderweg iets aandient en aan het einde van de middag ergens anders aankomen dan waar ik die ochtend ben vertrokken.
Etappe 4 – Vorderweißenbach via Traberg en Waxenberg naar Zwettl an der Rödl
Mijn laatste wandeldag begint bij de bakker in Vorderweißenbach. Een croissant en een cappucino en 2 verse brötchen om mee te nemen. Dan komt ook Julia, werkzaam bij Oberösterreich Tourimus, de bakkerij binnen. Om de laatste etappe wat in te korten, krijg ik een lift naar Traberg. Het is inmiddels weer opgeklaard en de regen zie ik letterlijk voor mijn ogen verdampen. Met het bleke zonnetje dat boven de heuvels van het Mühlviertel verschijnt, ontstaan er hier en daar bijzonder mooie vergezichten over het glooiende landschap.
In Traberg neem ik afscheid van Julia en vervolg ik de route weer op de reguliere manier. Vrijwel direct leidt het pad een bos in. Anders dan de voorgaande onovergoten dagen, is het vandaag een stuk donkerder tussen de bomen. De sfeer is mysterieus maar erg aangenaam. Ook wel weer fijn omdat het weer hele andere foto's oplevert. Hier lijkt het nóg rustiger te zijn dan tijdens de voorgaande trajecten, maar hoogstwaarschijnlijk speelt het grauwe weer daar een belangrijke rol in.
Vanaf Traberg zet ik koers richting Waxenberg. Dit gedeelte laat opnieuw goed zien waarom het Mühlviertel zich zo prettig te voet laat ontdekken. Het landschap is nergens extreem spectaculair, maar verandert voortdurend. Een open weiland maakt plaats voor bos, achter een heuvel verschijnt een oude boerderij en even later kijk ik weer kilometers ver het landschap in.
Vanuit fotografisch perspectief is dat misschien wel de grootste plezier van deze route. Ik hoef nauwelijks naar vooraf bepaalde fotolocaties toe te werken. Onderweg ontstaan vanzelf genoeg verrassende motieven en mogelijkheden die een foto waard zijn.
Het zijn kleine scènes die ik vanuit een auto waarschijnlijk nauwelijks zou opmerken en daarom ook weer veel andere foto's opleveren dan dat ik doorgaans gewend ben.
Waxenberg
Waxenberg vormt een van de markantere plekken van deze laatste wandeldag. Boven het dorp liggen de resten van Burg Waxenberg, waarvan vooral de ronde toren duidelijk boven de omgeving uitsteekt. Vanuit de hoger gelegen omgeving krijg ik opnieuw zicht over het heuvelachtige landschap waar ik de afgelopen dagen doorheen ben gelopen.
Vanaf Waxenberg vervolg ik mijn route richting Zwettl an der Rödl. Daarbij verlaat ik uiteindelijk de officiële Wilheringer Weg, die verder zuidwaarts loopt om uiteindelijk weer bij de Donau en Stift Wilhering uit te komen. Voor mij vormt Zwettl vandaag het eindpunt.
De laatste kilometers voelen daardoor anders. Niet omdat het landschap plotseling verandert, maar omdat ik weet dat mijn wandeling bijna voorbij is. Als ik de bus naar Linz instap zitten mijn 4 dagen op de Wilheringer Weg er op en kan ik terugkijken op een bijzonder uitstapje en een nieuwe manier van reisfotografie.
Vier dagen wandelen over de Wilheringer Weg in het Mühlviertel
Na vier dagen wandelen over de Wilheringer Weg in het Mühlviertel begrijp ik goed waarom dit gebied zich zo goed leent voor een langeafstandswandeling. Het is geen landschap dat het moet hebben van spectaculaire bergtoppen of beroemde uitzichtpunten. De kracht zit juist in de afwisseling en in de rust. Bossen, glooiende velden, granieten rotsformaties en kleine dorpen volgen elkaar voortdurend op.
De Wilheringer Weg blijkt voor mij vooral een goede manier om dat landschap langzaam te ontdekken. Vanaf Stift Wilhering aan de Donau wandel ik steeds verder het Mühlviertel in, steek bij Bad Leonfelden de grens met Tsjechië over en bereik het klooster van Vyšší Brod. Een dag later sta ik op de Sternstein en wandel ik weer Oostenrijk binnen. Via Vorderweißenbach, Traberg en Waxenberg eindigt mijn tocht uiteindelijk in Zwettl an der Rödl.
Onderweg zijn het niet alleen de grotere plekken die blijven hangen. Natuurlijk herinner ik me Stift Wilhering, het klooster van Vyšší Brod, de Sternstein en de ruïne van Waxenberg. Maar minstens zo typerend zijn de kleine momenten onderweg: ochtendlicht boven een weiland, een eenzame boerderij tegen een heuvel, een donker bospad of een kerktoren die tussen de bomen verschijnt.
Voor mijn fotografie werkt dat uitstekend. Ik ben deze dagen niet onderweg van fotolocatie naar fotolocatie. De route bepaalt waar ik kom en onderweg kijk ik wat zich aandient. Soms loop ik kilometers zonder mijn camera tevoorschijn te halen, om vervolgens binnen een paar honderd meter meerdere keren stil te staan. Juist dat maakt fotograferen tijdens een langeafstandswandeling anders dan tijdens een gewone roadtrip.
Ook de overnachtingsplekken dragen bij aan het karakter van de reis. Eidenberger’s Herberge na de eerste lange klim vanuit het Donaudal, een nacht binnen de muren van het klooster van Vyšší Brod en het eenvoudige pelgrimsverblijf in het Pfarramt van Vorderweißenbach: ze horen net zo goed bij de route als de kilometers ertussen.
Opmerkingen