Kerstsfeer proeven in Montafon

Dat een sneeuwlandschap in de dagen voor Kerst óók in de Alpen geen garantie is, blijkt in de aanloop naar mijn uitstapje naar Bundesland Vorarlberg. Via verschillende weerapps houd ik alle voorspellingen nadrukkelijk in gaten. Ook bieden de webcams van de skigebieden een handige uitkomst om een idee te geven van het actuele weerbeeld. Vol goede hoop spring ik de auto in voor een nachtelijke rit om de Kerstsfeer te proeven in de regio Montafon.

Bartholomäberg

Met een stralend zonnetje wordt ik verwelkomt in Montafon, waar ik de afslag Bartholomäberg neem. Een paar haarspeldbochtjes later rijd ik de bescheiden dorpskern binnen. Bartholomäberg ligt boven de vallei van de Ill en vormt een van de oudste nederzettingen van Montafon. Met een ligging rond circa 1.100 meter heeft het dorp de bijnaam van “zonnen-balkon” van het dal, met aanzienlijk meer zonuren dan veel andere plaatsen in de regio. De barokke Wallfahrtskirche van het dorp is een plaatje om te zien, vanwege de markante ui-vormige toren, maar vooral vanwege het fenomenale uitzicht op de Rätikon bergketen, te herkennen aan de piramidevormige Zimba, ook wel "de Matterhorn van Vorarlberg" genoemd. De geschiedenis van Bartholomäberg reikt minstens 4.000 jaar terug. Archeologisch onderzoek wijst op sporen van menselijke activiteit en mogelijk zelfs vroege mijnbouw in de bronstijd (rond 3.500 v. Chr.), waarmee het gebied tot een van de oudste bekende mijnbouwlocaties in de Europese Alpen behoort. Bartholomäberg beschikt niet over een groot skigebied, maar staat in goede verbinding met de omliggende Bergbahnen met de skibussem, die in hoge frequentie op en af rijden. Op de grote parkeerplaats vind ik een vrij plekje en stap ik uit voor een kleine ronde door het dorp. De Wallfahrtskirche is bij uitstek de meest in het oog springende gebouw van Bartholomäberg, en daarom probeer ik de juiste hoek te zoeken om deze zo mooi mogelijk te fotograferen. Als ik de grasheuvel op wandel, komt de kerk op z'n allermooist in zicht; de witte toppen van de Rätikon vormen een fenomenale achtergrond. Als welkome aanvulling is de maan ook nog goed te zien. De combinatie van deze elementen maken een foto geslaagd, ook al is het misschien niet het gehoopte sneeuwtafereel.

De Montafon is een langgerekt hoogdal in het zuiden van de Oostenrijkse deelstaat Vorarlberg. Het totale dal strekt zich uit over circa 39 kilometer en wordt doorsneden door de rivier de Ill. Montafon ligt ingeklemd tussen drie markante bergketens: de Rätikon in het westen, de Verwall in het noorden en de Silvretta in het zuidoosten.

Silvretta Montafon Bergbahnen

Helaas moet de regio Montafon zich op dit moment nog tevreden stellen met wat overgebleven sneeuw van eind November. Gelukkig bezit Montafon met de skiregio Silvretta- Montafon over één van de hoogstgelegen en daarmee meest sneeuwzekere regio's van Oostenrijk: In de periode eind- November tot en met begin April kun je er prima vanuit gaan dat er in de hogere gebieden een uitstekende kwaliteit sneeuw te vinden is. Wel betekent dit dat ik voor het maken van echte winterplaatjes het toch hogerop zal moeten zoeken. Na het inchecken in mijn hotel voor de komende twee nachten, maak ik kennis met Svea van het toerismebureau van Montafon in de hotellobby. We praten het programma door, met extra aandacht voor de hoge sneeuwgrens. Er zijn al een paar liften geopend die deze grens overschrijden zodat ik alsnog gemakkelijk de sneeuw op kan zoeken. Als eerste gondelrit staat de Versettlabahn in de planning. Deze brengt ons vanuit Gaschurn, gelegen in het dal op 979 meter hoogte, via het tussenstation (1483 m) naar het bergstation die is gesitueerd op 2014 meter. Eenmaal boven aangekomen is het volop genieten van het aangename winterzonnetje. Het skipubliek is aanwezig, maar nog lang niet in de aantallen die hier over pakweg een maandje verwacht worden. Het zonterras van de Nova Stoba is vanmiddag ongeveer voor een derde bezet. Vanaf het terras volgen we de blauwe "Winterwanderweg "-bordjes en wandelen over een geprepareerd wandelpad oostwaards. Enkele minuten later kijk ik uit op het einde van de Montafon vallei, die via de Silvretta Hochalpstrasse in verbinding staat met Bundesland Tirol. Het dorpje Partenen- laatste dorp van de Montafon- dat vanaf hier duidelijk is te zien, is volledig in schaduw gehuld en daardoor nog altijd bedekt met een laag sneeuw. We besluiten rechtsomkeert te maken en stappen bij het bergstation in de gondel richting het dal. Bergbahn nummer 2 vertrekt vanuit Sank Gallenkirch, enkele kilometers verderop. In tegenstelling tot de Versettlabahn, is de Valiserabaan spik-splinter-nieuw. Ook bij de Valisera kun je uitstappen bij een tussenstation (1639 m), of net zoals wij, blijven zitten tot aan het bergstation op 2104 meter hoogte. Als alle liften straks weer geopend zijn, staan de Versettlabahn en de Valiserabahn voor skiërs en snowboarders met elkaar in verbinding via verschillende blauwe- en rode pistes. Wederom volgen we de blauwe routebordjes die de "Winterwanderweg" aanduiden en wandelen we via een relatief stijl pad naar een weergaloos uitkijkpunt waar we even de tijd nemen voor wat foto's. Met deze temperaturen is het bergop wandelen, zelfs in de winter, een legitieme reden om de jas uit te trekken. Al snel komt bergrestaurant Bella Nova weer in zicht en nemen we plaats op het terras om de laatste zonnestraaltjes van de dag te vangen. In de verte is skigebied Gargellen te zien, dat morgen op het menu staat. Bekijk hier een handige kaart van het volledige Silvretta- Montafon skigebied.

Kerstsfeer in Schruns

Na een heerlijke warme douche in mijn hotelkamer maak ik een korte wandeling naar het knusse centrum van Schruns. Schruns is het belangrijkste dorp van de Montafon en wordt algmeen beschouwd als het administratieve, culturele en economische hart van de regio. In de 20e eeuw groeide Schruns uit tot een gevestigde bestemming voor toerisme en wintersport. Met ruim 3.600 inwoners is het één van de grotere dorpen in het dal en al decennialang een belangrijk toeristisch knooppunt, zowel in de zomer als in de winter. Oorspronkelijk was Schruns vooral een agrarisch dorp. Eind 19e eeuw kwam daar geleidelijk aan verandering in, toen de spoorlijn Bludenz–Schruns werd geopend. Deze lijn, genaamd Montafonerbahn, maakte het dal bereikbaar voor stedelingen en toeristen. Al snel volgden pensions, hotels en kuuroorden. Schruns groeide uit tot een mondaine vakantiebestemming. Bij Gasthof Adler is er een tafeltje gereserveerd in Das Esszimmer. Dit hippe restaurant in een sfeervolle en traditionele setting legt de focus op klassieke gerechten uit de Alpen met een eigentijdse, moderne twist. Er wordt zo veel mogelijk gewerkt met lokale ingrediënten, afkomstig van kleinschalige leveranciers en producenten. De hand van Chef Emanuel Ganahl is duidelijk terug te vinden in de gerechten. Als starter bestellen wij de sushi. Een vega variant met rode biet, rucola en wasabi mayo, en een crispy tonijn met chilli mayo. Hemels! Daarna volgen de ramen met beef voor mij, en de rigatoni met pecorino en truffel voor Svea. Na deze verwennerij lonkt de frisse buitenlucht. Een paar honderd meter verderop is het kerstmarktje van Schruns volop in bedrijf. Op de Kirchplatz zijn een 10-tal houten kraampjes uitgestalt en komt de verleidelijke geur van Glühwein mij tegemoet. De kerstmarkt is misschien niet groot, maar daardoor juist zeer gemoedelijk. Vanaf mijn statief schiet ik een foto met de kerktoren, de grote kerstboom en de marktkraampjes in één beeld. Een medewerker van één van de restaurants houdt een rookpauze en komt naast mij staan. Hijhaalt zijn telefoon tevoorschijn en laat mij een foto van een jaar geleden zien. Wauw! Hetzelfde standpunt, dezelfde lichtdecoraties, maar dan onder een verse laag sneeuw. Ik complimenteer hem en maak mij op voor de wandeling richting het hotel.

Sneeuwschoenentocht in Gargellen

De volgende ochtend wacht ik bij het treinstation van Schruns op Sandra van het Tourismusverband Vorarlberg. Zij komt met de trein vanuit Feldkirch en hebben afgesproken dat we vanuit Schruns met mijn auto naar Gargellen zullen rijden. Gargellen is het hoogstgelegen dorp van het Montafon en ligt op circa 1.423 meter hoogte, aan het einde van een zijdal dat vanuit St. Gallenkirch omhoog slingert richting de Zwitserse grens. Door deze ligging heeft Gargellen een uitgesproken alpien karakter en is het tegelijkertijd het meest sneeuwzekere dorp van de regio. Op de parkeerplaats van het dalstation zet ik de auto geheel toevallig naast een dame neer die bezig is met uitladen van een partij sneeuwschoenen. Stefanie? Ze knikt. De dame in kwestie is onze gids van vandaag. Als we alledrie onze sneeuwschoenen hebben ondergebonden, beginnen we aan de route omhoog. Deze voert over een niet al te stijle Forstweg, zodat de wandeling slechts een aangename en relaxte inspanning blijft. Naast ons stroomt de Vergaldabach, een prachtig bergrivertje die vernoemd is naar het gebied waard onze wandeling doorheen voert. "Hier zitten dikwijls gemzen" verzekert Stefanie mij. "Het is officieel een beschermd natuurgebied waar je niet zomaar overal kunt wandelen of skiën. Vandaar dat er veel wilde dieren leven". Het klinkt allemaal erg aannemelijk. Na een tijdje bergop te hebben gewandeld arriveren we bij een paar houten gebouwen. Dit zijn traditionele zomerverblijven van de boeren, die hun koeien tijdens de zomermaanden in de omliggende almenweides laten grazen. We liggen niet ver van het dorp, maar pakweg 60-70 jaar geleden was deze plek zonder berijdbare wegen natuurlijk behoorlijk afgelegen! Stefanie opent haar rugtas en tovert een thermoskan met warme thee tevoorschijn. Een welkome versnapering tijdens een winterse wandeling!

Zo liet Montafon zich tijdens dit korte winterbezoek van zijn veelzijdigste kant zien. Vanuit het comfortabele Schruns, met zijn levendige dorpshart en goede bereikbaarheid, volgden rustige momenten en korte uitstappen elkaar moeiteloos op: een bliksembezoek aan Bartholomäberg met zijn weidse uitzichten, de intieme sfeer van een kleine kerstmarkt, winterwandelingen in de hoogalpiene omgeving van de Silvretta Montafon bergstations en tenslotte de stilte en sneeuwrijkdom van een sneeuwschoentocht bij Gargellen. Het waren geen lange trajecten of grootse plannen, maar juist die afwisseling van dorpsleven, berglandschap en winterrust maakte duidelijk hoe compact en toegankelijk Montafon is. Een regio die zich ook in een paar dagen overtuigend laat ontdekken – en die uitnodigt om nog eens terug te keren, ditmaal met meer tijd. Op zoek naar gedetailleerde informatie over een (winter)vakantie in Montafon? Neem eens een kijkje op de officiële website.