Winterfotografie in de Jungfrau regio

Tijdens een bliksembezoekje aan de Jungfrau Regio in het Zwitserse Berner Oberland verblijf ik in het bergdorp Mürren, dat op een zonnig terras boven het Lauterbrunnendal ligt. Met mijn camera verken ik het dorp en de directe omgeving op zoek naar interessante fotomotieven. In de winter zorgen sneeuw, helder licht en het open uitzicht op de iconische Alpentoppen, Eiger, Mönch en Jungfrau, voor ruimschootse mogelijkheden om gedroomde berglandschappen te fotograferen. Naast de bergpanorama’s tonen de traditionele houten bergchalets, smalle dorpsstraatjes en uitkijkpunten langs de wandelpaden zich uiterst dankbare fotoonderwerpen. In de Jungfrau regio zijn alle ingrediënten voor winterfotografie volop aanwezig. In dit artikel lees je er alles over.

Treinreis naar Zwitserland

Zwitserland is het treinland bij uitstek. Een bekend marketing statement luidt dat het hele land perfect bereikbaar is met het openbaar vervoer. Omdat ik tijdens deze trip slechts één plaats als uitvalbasis gepland heb staan, is het vanuit praktisch oogpunt een aantrekkelijke optie om dit keer per trein naar Zwitserland af te reizen. Met Arnhem als opstapplaats, neem ik plaats in de internationale sneltrein die vanuit Utrecht CS naar Basel rijdt. Met een korte overstap op station Keulen, vervolg ik samen met mijn resigezelschap de treinreis via Frankfurt, Mannheim, Karlsruhe en uiteindelijk Basel. Tegen zessen stappen we in Basel over op de Zwisterse sneltrein naar Interlaken, om vervolgens de laatste trein naar Lauterbrunnen te nemen. Het is inmiddels pikkedonker en niet helemaal duidelijk zichtbaar of er nog sneeuw langs de rails ligt of dat alles al weggesmolten is. Vanwege de warme, zuidelijke wind zijn de meeste dalen inmiddels weer groen, zo was thuis al te zien op de webcams. Gelukkig ligt de eindbestemming van vandaag op ruim 1600 meter hoogte, dus zou het wat de sneeuw betreft, wel goed moeten zitten. Bij het verlaten van station Lauterbrunnen, pakken we de bus naar Stechelberg en leggen we de laatste etappe van de reis af per gondel. Dit is de enige manier om op dit late tijdstip nog in Mürren te komen. Eenmaal boven worden we opgewacht door de enthousiaste gastheer van Hotel Eiger, die ons een exclusieve golfkart-lift naar het hotel aanbiedt. En dat is geen overbodige luxe, gezien mijn zware reistas. Direct na het inchecken plof ik neer op bed en kijk ik uit naar de volgende dag, als het Zwitserse winteravontuur eindelijk écht van start kan gaan.

Schilthorn- De berg van James Bond

Omdat Mürren niet erg gunstig is gelegen voor de zonsopkomst, gaat mijn wekker pas af op de schappelijke tijd van 7:30. Ik kan de dag in alle rust beginnen omdat Mürren 's ochtends nog in de schaduw van de naastgelegen imposante 4000-meter toppen is gehuld. Na een uitgebreid ontbijt zijn we gereed om het nog een beetje hogerop te zoeken. De wandeling naar het gondelstation van de Schilthornbahn is bovendien een eerste kennismaking met het dorp; Het golfkartritje van gisteravond tellen we niet mee. Sneeuw ligt er gelukkig nog genoeg. De bomen zijn weliswaar sneeuwvrij, maar op vrijwel ieder dak ligt nog altijd een dik pak. De weersvoorspellingen voor de komende dagen zien er bijzonder aantrekkelijk uit; volle bak zon en nagenoeg windstil. Kortom; 3 dagen Kaiserwetter! Met de Swisstravelpass heb ik toegang tot de gondel, die ons via tussenstation Brig, naar het eindstation, bovenop de Schilthorn (2970 m) brengt. Net was het nog zonnig, maar enigzins teleurstellend voert het tweede deel van de gondelrit volledig in de wolken, en moeten we dus nog even wachten op de gehoopte uitzichten. Gelukkig is er bovenop de berg een goede manier om de tijd te doden. De Schilthorn is internationaal bekend geworden door de James Bond Film On her majesty's secret service (1969). Deze klassieker , waarin George Lazenby de rol van 007 voor zijn rekening neemt, speelt zich voor een groot deel af op de Piz Gloria, de fictieve naam van de Schilthorn. Bij het bergstation van de Schilthornbahn kun je alles te weten komen over deze monumentale film in de gratis toegankelijke expositie. Nog steeds is de Schilthorn in nevelen gehuld, dus schuiven we aan in het draaiende panorama restaurant voor een bak koffie en een lichte lunch. Samen met lokale gids Martin worden de plannen voor de middag doorgenomen. Als de wolken eindelijk lijken op te trekken ontvouwt zich een adembenemend berglandschap van 360 graden. De absolute hoofrolspelers van het uitzicht is de Dreigestirn (drie-éénheid) Eiger- Mönch en Jungfrau. Ook herken ik de Tomlishorn bij de berg Pilatus, waar ik eerder al eens op stond. In de andere richting is zelfs nog een tipje van de Mont-Blanc te zien. De optrekkende wolken vormen een imposante toevoeging aan de-toch-al indrukwekkende bergfacades.

Birg - een tussenstop op hoogte

Na het opnemen van alle uitzichten besluit ik om terug te keren naar Birg, het tussenstation van de Schilthornbahn. Er is namelijk nog een activiteit die hoog op het lijstje stond en beslist afgevinkt moet worden; Namelijk de Thrill Walk Birg. Op een hoogte van 2677 meter heb je toegang tot een korte, maar spannende wandeling langs de steile bergwanden van de Schilthorn. Voor sommigen stelt deze beproeving maar weinig voor, maar tegelijkertijd zijn er zat bezoekers voor wie het een hele uitdaging is om de hoogte te trotseren. Toch staat de wandeling aangeschreven als familievriendelijk en deze is 100% veilig. De route voert over ijzeren trappen en roosters waarbij je steeds de afgrond in kijkt. Ook is er een deel met een (gepantserd) glazen plateau en een gespannen loopkabel, voor degenen die nog een beetje extra adrenaline nodig hebben. Na 200 meter is de thrillwalk ten einde en loop ik terug naar het grote balkonterras. Alpenkauwen vliegen behendig langs de bergwanden, in zoektocht naar een stukje appel of een verdwaalde broodkorst. Ik probeer de vogels te lokken met een stukje brood in de ene hand en de camera in aanslag in de andere. Ik hoop dat er een brutale kauw toehapt zodat ik met een snelle sluitertijd een leuke actiefoto kan maken met de besneeuwde bergtoppen in de achtergrond. Het duurt niet lang voordat een hongerige en onbevreesde kauw het aandurft en even op mijn duim land om de broodkorst dankbaar in ontvangst te nemen. Na een paar pogingen krijg ik de vogel in volle vlucht in beeld. De eerste dag in de Jungfrau regio zit erop als we weer bij onze accommodatie, het sfeervolle hotel Eiger naar binnen wandelen. Ik kijk alvast uit naar de avonturen van de volgende dag!

IJspret: Schaatsen en Curlen

De ochtend begint veelbelovend. Er is werkelijk geen wolkje meer aan de lucht en het zonlicht doet hard zijn best om de ijsvelden van de Jungfrau te laten smelten. Op de lager gelegen bergflanken lukt dat af en toe, zij het met wat hulp; om de zoveel minuten is er een doffe knal te horen die gevolgd wordt door een onheilspellend gerommel. Zo wordt er een lawine veroorzaakt en valt de instabiele sneeuw gecontroleerd naar beneden. Het rustig ontwakende Mürren lijkt een compleet andere wereld, ver verwijderd van al dat natuurgeweld. We begeven ons aan de start van wat een perfecte winterdag lijkt worden. De eerste afspraak die we vandaag hebben, is over 20 minuten, bij de schaatsverhuur van de kunstijsbaan, gelegen op steenworpafstand van ons hotel. Alleen al qua ligging verdient de ijsbaan een bezoekje; met het uitzicht op de Eiger is het hier heel idyllisch rondjes schaatsen. Hoewel de Nederlandse bezoekers het misschien liever zouden doen op hoge noren, kunnen we iezen uit ijshockey- of kunstschaatsen. Maar dat mag de pret natuurlijk niet drukken. Het ijs licht er prachtig bij; een nachtje grondvorst heeft gezorgd voor een fijne gladde toplaag op de baan. Na een paar rondjes vinden we het welletjes en worden de schaatsen weer ingeleverd. Naast de ijsbaan worden we opgewacht door Timo, een jonge talentvolle curler die het zelfs tot jeugdinternational van Zwitserland heeft geschopt. We hadden ons geen betere curling instructeur kunnen wensen! We beginnen met de basistechniek. Het balanceren, gecontroleerd afzetten en glijden. Eerst zonder en daarna mét bezem. Het valt nog niet mee om de curlingsteen in de gekleurde cirkel te krijgen. Na een paar keer oefenen besluiten we met een klein partijtje en gaat het er onverwacht fanatiek aan toe. Ik moet vandaag helaas mijn meerdere erkennen en neem genoegen met een nederlaag. Timo vertelt dat het zijn grote droom is om ooit op de Olympische Spelen voor Zwitserland uit te mogen komen. We nemen afscheid en lopen door de inmiddels drukkere straatjes in de richting van de skiverhuur.

Sneeuwschoenentocht

Omdat de keren dat ik geskied heb op één hand zijn te tellen, zou ik mijzelf niet direct als een skiër omschrijven. Tijdens een bezoek aan een wintersportoord in de Alpen neem ik om die reden liever deel aan andere buitenactiviteiten. Een terugkerend alternatief is een sneeuwschoenwandeling. Sommigen zegt dat niet direct iets, maar als ik dan het woordje 'tennisracket' laat vallen, weten de meesten meteen waar ik het over heb. Bij de plaatstelijk skiverhuur worden de sneeuwschoenen afgehaald. Ook krijgen we bijhorende wandelstokken mee. De route die we hebben uitgestippeld is de Chänelegg trail. Deze loopt door het dorp, richting de heuvel ten westen van Mürren. Het is een luswandeling en bedraagt ongeveer 2 uurtjes, waarbij er 200 hoogtemeters overwonnen moeten worden. Onderweg worden de uitzichten eigenijk steeds mooier naarmate de wandeling vordert. Het eerste deel wandelen we nog zonder sneeuwschoenen, over een 'schone' weg. Deze weg loopt tussen de huizen door en geeft prachtige doorkijkjes op de besneeuwde daken van het lager gelegen Mürren. We lopen onder één van de stenen bogen van de Allmendhubel trein door. Deze tandradtrein zal ons later deze week nog eens naar boven vervoeren. Daarna wordt de sneeuw een stukje dieper en wordt het dan toch echt tijd om de sneeuwschoenen onder te binden. Het pad voert nu door een stukje bos en onderweg zien we met regelmaat de ene na de andere paraglider achter de boomtoppen langs zweven. Bij een kruispunt kiezen we voor het vervolg van de sneeuwschoenroute. Een alternatieve optie is om naar Allmendhubel te wandelen om daar even een drinkpauze in te lasten, maar gezien het relatief late tijdstip besluiten we de luswandeling gewoon af te maken. De wandeling bergaf begeeft zich aan de schaduwkant van de berg, over een smaller pad die tussen de bomen door leidt. Uiteindelijk dalen we af en lopen we via het treinstation de bebouwde kom weer binnen. Dit laatste stukje is een mooi punt voor een treinfoto! Tijdens het blauwe uurtje, dat net begonnen is, pas ik de sluitertijd van mijn camera aan naar 1/10 seconde en wachten we op de volgende vertrekkende trein. De intentie is om bewegingsonscherpte te creeëren, zodat het lijkt alsof de trein door het beeld 'zoeft'. Na een geslaagde uitvoering vervolgen we de gang naar het centrumpje van Mürren waar de straatverlichting inmiddels is gaan branden. De top van de Eiger weerkaatst het laatste licht van de ondergaande zon en zorgt voor een roze gloed; een fenomeen dat ook wel bekend staat als "Alpenglow". De verlichtte straatjes van Mürren vormen een pittoresk decor voor interressante fotomotieven. Een welverdiend diner in restaurant Blumenthal is onze beloning voor alle inspanningen van de dag.

Ansichtkaartwaardige winterwandeling

Onze laatste volle dag in Mürren staat in het teken van een relaxte wandeling naar Grütschalp. Naast Stechelberg is Grütschalp het andere gondelstation dat je vanuit Lauterbrunnen naar Mürren kan brengen. Vanuit Grütschalp moet je dan nog een paar minuten met de trein om bij eindstation Mürren te komen. Deze treinroute is tegelijkertijd het hoofdmotief van mijn foto's van vandaag; het wandelpad loopt paralel aan de treinrails en geeft op sommige plekken een ansichtkaartwaardig uitzicht met de Eiger, Mönch en Jungfrau als een bijna surrealistische achtergond. Voordat we bij de mooie uitzichtplekken aankomen, moet er eerst een relatief saai traject worden bewandeld. Hier zijn geen doorkijkjes of andere noemenswaardige uitzichten te bekennen. Maar na eerste bocht, vlak voor het station van Winteregg, opent het bos zich en staan we oog-in-oog met de imposante alpenreuzen. De trein rijdt eenmaal per half uur in beide richtingen, wat betekent dat we hem ieder moment kunnen verwachten. Met de camera alvast in aanslag zoek ik het perfecte standpunt op voor een foto waarin ik zowel de trein als de bergen kan verdelen in het beeld. Enkele minuten later is het zover: De gele trein rijdt precies zoals ik het had voorgesteld het frame binnen en zorgt voor een mooie foto. Zeker niet origineel, en voor sommigen misschien zelfs een beetje cliché, maar ik houd hier zo veel van! Na station Winteregg komen we nog zeker twee prachtige bochtjes tegen waar we overwegen om nogmaals te wachten op de volgende trein. Net als gisteren is het een kraakheldere dag en weerkaatst het felle zonlicht heftig tegen het sneeuwdek. Het is soms best een uitdaging om geen ongewenste schittering in het beeld te krijgen. Bij Grütschalp pakken we- lekker makkelijk- de trein terug naar Mürren en is het lunchtijd. Restaurant Stägerstübli heeft nog plek op het buitenterras dus schuiven we aan voor een goelashsoepje en een braadworstje. Zo komen we de dag prima door!

Fondue bij Allmendhubel

De rest van de dag is er tijd voor nog een laatste fotografieronde door het dorp. Na een uurtje heb ik alle plekjes die ik nog eens wilde zien wel op de foto staan. Precies op tijd om het laatste treintje naar Allemendhubel nog te pakken. De Allmendhubelbahn kent een rijke historie die teruggaat tot de opening op 18 september 1912, waarbij de baan oorspronkelijk puur werd gebouwd om wintersporters naar de start van de toenmalige bobsleebaan te vervoeren. Hoewel de lijn eind jaren 90 bijna werd vervangen door een stoeltjeslift, zorgde een grootschalige renovatie rond de eeuwwisseling voor het behoud van deze karakteristieke kabelspoorweg. Technisch gezien is het een indrukwekkend staaltje techniek: de rood-witte panoramawagens overbruggen op een traject van slechts 551 meter een hoogteverschil van 256 meter, waarbij stijgingspercentages tot wel 61% worden bereikt. Met een capaciteit van 65 personen per cabine brengt de baan bezoekers in krap vier minuten van het 1.651 meter hoge Mürren naar het zonnige plateau op 1.907 meter, dat tegenwoordig vooral bekendstaat om het spectaculaire uitzicht op de Eiger-, Mönch- en Jungfrau. De reden dat we zo laat op de dag nog omhoog gaan, is gegrond: Een reis naar de Zwisterse Alpen is niet compleet zonder een kaasfondue te hebben gegeten. En laat er nou net een kaasfondueavond georganiseerd zijn in het bergrestaurant.... De kaasfondue wordt enkel met brood geserveerd, blijkbaar zoals het hoort. En eerlijk is eerlijk...Hij is erg lekker. Misschien een tikkeltje te veel knoflook, maar gewoon erg lekker. Vol maar voldaan maken we ons op voor het spannende slotakkoord van de avond. Er staat een houten slee voor mij klaar waarmee ik in het donker van de berg af en terug naar het hotel mag glijden. De route is verlicht met kleine lantaarntjes die niet heel veel licht afgeven. Gelukkig heb ik, zoals een echte landschapsfotograaf betaamd, een hoofdlamp in de tas. Het is eventjes aftasten en wennen, maar uiteindelijk roets ik met een aardig gangetje behendig over de gemarkeerde route. Dit is natuurlijk de allerleukste afsluiting van een prachtige winterreis naar de Jungfrau regio!